Hệ thống tưới tự động cho ban công và sân vườn nhà phố

Lắp hệ thống tưới tự động giúp anh chị tiết kiệm nhiều thời gian chăm sóc không gian xanh. Cây ở ban công chung cư hay mảng xanh nhà phố rất dễ héo. Đặc biệt là nếu anh chị quên tưới một vài ngày. Giải pháp này bơm nước tự động theo đúng giờ cài sẵn. Sáu năm qua, tôi tư vấn cho hàng trăm nhà phố và văn phòng tại thành phố. Tôi thấy rõ nếu thiết kế đúng béc tưới, cây luôn xanh tốt. Rễ không bao giờ bị úng nước. Nền sàn nhà cũng luôn giữ được vẻ khô ráo. Anh chị chỉ cần chọn đúng linh kiện. Khớp áp lực nước thực tế hiện có. Bằng cách này, mảng xanh sẽ tự duy trì quanh năm.

Thiết kế hệ thống tưới tự động cho ban công chung cư

Anh chị có ban công dài 5m, rộng 2m. Trồng nhiều chậu kiểng lá và vài giỏ lan treo lan can. Kéo vòi xịt nước mỗi ngày rất cực. Nước văng làm ướt kính và sàn. Tôi khuyên khách dùng bộ hẹn giờ bằng pin. Gắn trực tiếp vào vòi nước máy sinh hoạt sẵn có. Cục timer này chạy bằng hai viên pin tiểu AA. Khoảng sáu tháng mới phải thay pin một lần.

Đường ống chính dùng loại nhựa PE 16mm đen tuyền. Chạy dọc theo chân tường ban công sát nẹp gạch. Màu đen chống rêu mốc bám bên trong thành ống. Từ ống PE 16mm này, tụi tôi dùng khớp đục lỗ. Chia nhánh ra các sợi dây nhỏ 6mm. Kéo trực tiếp đến từng gốc cây kiểng. Ở cuối mỗi nhánh 6mm, gắn một béc tưới nhỏ. Tùy loại cây mà vặn chỉnh lượng nước tuỳ ý.

Anh chị đi vắng cả tuần vẫn yên tâm du lịch. Đến giờ là van điện từ tự động mở ra. Nước chảy qua ống đến từng chậu rất êm. Vừa đủ ẩm cho đất, không tràn bùn ra sàn. Shop cây bên tôi cũng áp dụng cách này. Chúng tôi theo dõi lịch nhập xuất linh kiện qua phần mềm bán hàng MONA rất chặt chẽ. Số lượng béc tưới, ống dẫn luôn được cập nhật. Nhờ vậy việc mang đồ qua thi công luôn đủ. Không bị thiếu hụt làm mất thời gian của khách.

Các phương pháp cấp nước phổ biến hiện nay

Khi làm tưới nước tự động, chọn béc rất quan trọng. Mỗi loại cây chịu một kiểu cấp nước khác nhau. Tưới nhỏ giọt là dạng phổ biến và an toàn nhất. Anh chị có thể xem nguyên lý Drip irrigation (Wikipedia). Nước rỉ ra từng giọt, thấm từ từ vào vùng rễ. Không văng tung tóe ra ngoài thành chậu. Rất sạch sẽ cho ban công chung cư nhiều gió. Béc tưới nhỏ giọt thường vặn chỉnh được lưu lượng. Khoảng 2 lít đến 8 lít trong một giờ đồng hồ.

Tưới phun sương thì phù hợp cho vườn lan treo. Hoặc các loại cây dương xỉ cần độ ẩm không khí. Hạt nước li ti bay lơ lửng bám lên lá. Làm mát cả khu vực không gian xung quanh. Anh chị thực hành cách trồng cây cẩm nhung cũng có thể áp dụng. Độ ẩm cao giúp lá tía tô cảnh luôn tươi. Nhưng phương pháp này cần máy bơm tăng áp mạnh. Máy bơm đẩy nước qua lỗ béc siêu nhỏ. Áp suất phải đạt tối thiểu 1.5 bar mới bung sương.

Tưới phun mưa xoay thì dùng cho thảm cỏ sân vườn. Béc phun xoay tản hạt nước lớn đều một vùng rộng. Bán kính có thể chỉnh từ 2m đến 4m. Anh chị trồng thảm cỏ nhung Nhật rộng 20m². Chỉ cần đặt 2 đến 3 béc phun xoay là đủ. Tuy nhiên, không nên dùng trong ban công nhà phố. Gió lớn sẽ tạt nước làm ướt mảng tường thạch cao. Rất dễ gây ố vàng sơn nước hoặc chập điện. Tôi luôn lưu ý kỹ điểm này cho khách hàng.

Dùng chậu thông minh thay cho đường ống phức tạp

Nhiều văn phòng công ty quy mô 30 người rất kín. Khắp nơi đều là kính và chạy máy lạnh 24/7. Sàn thì trải thảm nỉ dày rất khó vệ sinh. Việc kéo đường ống nước vào phòng ban là bất khả thi. Nếu tưới tay, nước rỉ ra thảm sẽ sinh mùi hôi nấm mốc. Tôi thường hướng dẫn chuyển sang dùng chậu thông minh. Chậu cây tự dưỡng composite hình trứng là lựa chọn tốt. Giá bán 1.250.000đ. Bình chứa nước ẩn bên dưới có dung tích 5L. Chậu cao 60cm, bề mặt nhám mờ rất hiện đại.

Với bình chứa 5L này, cây tự hút nước qua tim vải. Có một que phao báo mực nước trực quan trên miệng chậu. Thấy phao đỏ tuột xuống vạch đáy thì mới châm thêm. Thường khoảng hai đến ba tuần lễ mới châm một lần. Kích cỡ này phù hợp trồng cây kim ngân thắt bím để sàn. Dáng cây uốn éo độc đáo, lá xanh quanh năm. Giá cây này thường tuỳ dáng nên anh chị cần liên hệ báo giá.

Ngoài ra, tụi tôi có chậu nhỏ để bàn 15cm. Rất hợp trồng Cây lan chi để lọc không khí. Giá chậu kèm cây chỉ 250.000đ. Nhóm cây xanh trang trí nội thất rất cần độ ẩm ổn định. Tránh tình trạng nhân viên luân phiên tưới gây ngập úng. Chậu có rốn xả tràn nên không bao giờ thối rễ. Đất luôn tơi xốp nhờ lớp sỏi nhẹ lót dưới đáy lót.

Chi phí linh kiện và lịch cài đặt tham khảo

Để anh chị dễ hình dung ngân sách làm vườn, tôi lập bảng này. Đây là giá bán lẻ tham khảo trên thị trường chung. Vật tư ống nhựa và béc tưới khá rẻ và dễ tìm. Mức chênh lệch lớn nhất nằm ở bộ điều khiển hẹn giờ.

Cách thiết lập lịch chạy máy cũng rất quan trọng. Không phải cứ tưới càng nhiều nước là càng tốt. Trồng hoa hồng trên sân thượng cần rất nhiều ánh nắng gắt. Đất nhanh khô nên cần lượng nước nhiều hơn. Anh chị dùng béc nhỏ giọt vặn mức 4 lít/giờ. Cài đặt timer mở 2 lần mỗi ngày. Hợp nhất là vào sáng sớm và chiều mát tắt nắng. Mỗi lần chạy nước khoảng 10 phút là ngấm sâu.

Trong khi đó, mảng tường cây trầu bà ngoài ban công ít nắng. Anh chị chỉ cần cài mở 1 lần buổi sáng. Khoảng 5 phút đồng hồ là chất trồng đủ ẩm. Chỉnh béc nhỏ giọt hãm xuống mức 2 lít/giờ. Hạn chế tưới ban đêm để nấm bệnh không nảy nở.

Cách xử lý lỗi hay gặp khi sử dụng lâu ngày

Bất cứ thiết bị nào dùng lâu cũng không tránh khỏi sự cố. Đối với ống dẫn, béc tưới nhỏ giọt hay bị tắc nghẽn nhất. Cặn bẩn đất cát từ bồn chứa nước trôi theo đường ống. Chúng kẹt lại ở khe hẹp của lỗ béc tưới. Tôi dặn khách luôn lắp thêm bộ lọc đĩa ở đầu nguồn. Màng lọc sẽ giữ lại rác, rêu, cặn bẩn nhỏ li ti. Cứ vài ba tháng anh chị tháo lõi lọc ra rửa một lần. Các loại béc tưới thiết kế tháo lắp rất dễ dàng. Chỉ cần xoay nhẹ nắp béc ra ngoài. Dùng đầu tăm khều rác là nước lại chảy giọt đều.

Lỗi thứ hai khiến khách phiền lòng là áp lực nước quá yếu. Nước máy sinh hoạt ở nhà phố trệt đôi khi không đủ mạnh. Lúc này, dàn béc phun sương không thể tạo ra hạt mịn. Nước chỉ chảy thành dòng hoặc nhỏ giọt lớn rơi xuống gốc. Cách duy nhất là anh chị mua thêm máy bơm tăng áp. Gắn nối tiếp ngay sau bộ van điện từ hẹn giờ. Khi van xả mở, máy bơm lập tức tự kích chạy. Tạo đủ áp suất đẩy từ 1.5 bar đến 2.5 bar. Nước qua dàn béc sẽ bung thành màn sương rất đẹp.

Đường ống bị tuột mí nối cũng hay xảy ra mùa nắng. Ống nhựa PE 16mm phơi nắng gắt lâu ngày sẽ bị giãn nở. Các khớp nối chữ T, góc chữ L bằng nhựa bị lỏng ra. Anh chị nên mua thêm cổ dê inox siết chặt bên ngoài. Hoặc dùng loại khớp nối có ngàm khóa vặn ren. Giá thành cao hơn đôi chút nhưng ngàm bám rất chắc chắn. Dù áp suất bơm mạnh đẩy cỡ nào cũng không bị bung xúc.

Việc nên làm trước khi mua

• Khảo sát kỹ nguồn nước và áp lực tĩnh hiện có tại khu vực ban công nhà mình.
• Đo đạc chính xác chiều dài cần đi ống nhựa PE 16mm để mua vật tư không bị dư thừa.
• Đếm chính xác số lượng chậu để tính mua đủ số béc và chọn máy bơm công suất vừa vặn.