Cách Chọn Gạch Xây Nhà: Hướng Dẫn Từng Bước Theo Vị Trí Tường

Cách chọn gạch xây nhà: mua giá rẻ nhất, xây xong tường mới lo nứt và thấm

Cách chọn gạch xây nhà không đơn giản chỉ là so giá rẻ, tôi từng gặp một anh khách tự sửa nhà gọi điện hỏi mua gạch giá rẻ nhất bên tôi có để xây thêm phòng. Xây xong được vài tháng, anh gọi lại than tường bị nứt chân chim ở góc cửa, hỏi có phải do thợ trộn vữa ẩu không. Sau khi hỏi kỹ, hóa ra anh dùng gạch ống cho cả bức tường chịu lực chính, loại gạch vốn chỉ hợp làm tường ngăn nhẹ.

Cách chọn gạch xây nhà đúng phải dựa vào vị trí tường trước, tường chịu lực hay tường ngăn, giá rẻ chỉ nên xét sau khi đã chọn đúng loại gạch phù hợp. Bài này tôi hướng dẫn từng bước để anh chị tự kiểm tra gạch trước khi mua, không phải chỉ nghe thợ nói là xong.

Bước 1: Xác định tường cần xây là tường chịu lực hay tường ngăn

Tường chịu lực, gồm tường bao quanh nhà và tường chịu tải kết cấu, là phần gánh trọng lượng của cả công trình phía trên đè xuống. Với loại tường này, cần gạch đặc hoặc gạch có cường độ chịu nén cao hơn, để tránh tình trạng tường bị lún, nứt theo thời gian dưới sức nặng của mái, sàn tầng trên.

Ngược lại, tường ngăn phòng, tường chỉ để phân chia không gian chứ không đỡ tải trọng gì, có thể dùng gạch ống để giảm tải trọng công trình. Nhẹ hơn cũng đồng nghĩa móng nhà đỡ phải gánh thêm phần trọng lượng không cần thiết.

Bước 2: Phân biệt gạch ống và gạch đặc

Gạch ống, tức loại gạch có lỗ rỗng xuyên qua thân, thường thấy loại 2 lỗ, 4 lỗ, 6 lỗ tùy nhà sản xuất. Loại này nhẹ, cách âm tốt hơn gạch đặc nhờ các lỗ rỗng bên trong giữ không khí, phù hợp tường ngăn, tường không chịu lực chính.

Gạch đặc, hiểu đơn giản là gạch nung không lỗ hoặc chỉ có ít lỗ nhỏ, chịu lực tốt hơn hẳn nhờ khối lượng đặc chắc. Loại này thường dùng cho tường chịu lực, móng, và tường ngoài phải chịu tác động mạnh từ thời tiết, va đập bên ngoài. Muốn xây chắc chắn ngay từ móng, việc chọn đúng loại vữa trộn cũng quan trọng không kém, tham khảo thêm cách chọn xi măng xây nhà phù hợp giữa PCB30 và PCB40 để phối hợp đúng vữa với loại gạch mình chọn.

Bước 3: Cách nhận biết gạch nung đạt chuẩn bằng mắt thường

Đây là bước nhiều anh chị hay bỏ qua vì tin hoàn toàn vào lời thợ, nhưng tự kiểm tra vài phút cũng không khó. Gạch chín đều có màu đỏ hồng đồng nhất trên toàn viên, gõ vào nghe tiếng thanh, không bị đục. Đây là dấu hiệu gạch được nung đủ nhiệt, đủ thời gian trong lò.

• Gạch non lửa, tức nung chưa đủ nhiệt, thường có màu nhạt hơn và dễ vỡ vụn ở góc cạnh chỉ với va chạm nhẹ tay.
• Kiểm tra độ cong vênh bằng cách đặt viên gạch lên mặt phẳng: gạch chuẩn không bị vênh quá mức, đặt xuống phải khít, không bập bênh rõ rệt.

Bước 4: Kiểm tra kích thước và độ đồng đều giữa các viên gạch

Tôi luôn khuyên đo thử vài viên ngẫu nhiên trong lô hàng trước khi nhận cả xe. Kích thước lệch nhiều giữa các viên sẽ làm tốn thêm vữa để bù chênh lệch, và khiến thợ khó thi công đều mạch, tường lên nhìn không phẳng phiu.

Nếu mua số lượng lớn, đừng ngại yêu cầu bên cung cấp cho xem chứng từ nguồn gốc lô gạch. Một đơn vị làm ăn nghiêm túc sẽ sẵn sàng cung cấp, còn nơi ngần ngại đưa ra thường là dấu hiệu đáng cân nhắc lại.

Bước 5: Tính toán số lượng gạch theo diện tích tường

Công thức tham khảo là số viên gạch trên mỗi mét vuông tường phụ thuộc vào loại gạch đang dùng và độ dày mạch vữa giữa các viên. Mạch vữa dày hơn thì số viên gạch trên một mét vuông sẽ giảm xuống một chút so với mạch mỏng. Với vữa trộn cần thêm cốt liệu mịn để dễ thi công mạch gạch, tham khảo thêm đá mi sàng là gì, cỡ hạt, cách dùng và tính tiền theo khối để hiểu thêm về loại vật liệu phối trộn này.

Nên đặt dư khoảng 5 đến 10 phần trăm so với số tính toán ban đầu, để bù hao hụt trong quá trình vận chuyển và thi công, vì gạch vỡ, mẻ góc trong lúc xếp dỡ là chuyện khó tránh khỏi hoàn toàn. Với công trình lớn cần đặt nhiều đợt, tham khảo thêm các bài viết về vật tư xây dựng để cập nhật thêm kinh nghiệm đặt hàng, tránh tình trạng thiếu hụt giữa chừng làm gián đoạn tiến độ thi công.

Case thực tế: vì sao chọn sai loại gạch dễ gây nứt tường sau vài năm

Quay lại câu chuyện anh khách tôi kể ở đầu bài, dùng gạch ống cho tường chịu lực chính khiến tường chịu tải kém, dễ nứt ở góc cửa, góc cột, những chỗ tập trung ứng suất nhiều nhất trong kết cấu tường. Đây không phải lỗi của thợ trộn vữa, mà là chọn sai loại gạch ngay từ đầu. Câu chuyện này cho thấy cách chọn gạch xây nhà đúng ngay từ đầu quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ tìm nơi bán giá rẻ.

Một tình huống khác tôi từng gặp là kết hợp gạch không đồng bộ chất lượng giữa các đợt mua, ví dụ đợt đầu mua gạch nung đạt chuẩn, đợt sau vì cần gấp mua tạm ở nơi khác, khiến tường lún không đều giữa hai phần thi công trước và sau. Muốn tránh tình trạng này, tốt nhất nên cố định một nguồn cung cấp gạch cho toàn bộ công trình, hoặc ít nhất kiểm tra kỹ độ đồng đều nếu buộc phải đổi nguồn giữa chừng.

So sánh nhanh gạch ống và gạch đặc theo vị trí sử dụng

• Gạch ống (4-6 lỗ): vị trí phù hợp là tường ngăn, tường không chịu lực; ưu điểm chính là nhẹ, cách âm khá, thi công nhanh hơn; hạn chế là chịu lực kém hơn gạch đặc khá nhiều.
• Gạch đặc: vị trí phù hợp là tường chịu lực, móng, tường ngoài; ưu điểm chính là chịu lực và chịu va đập tốt hơn hẳn; hạn chế là nặng hơn, chi phí vật liệu thường cao hơn.

Phần so sánh này mang tính tham khảo phân loại chung, anh chị nên đối chiếu thêm với tiêu chuẩn kỹ thuật của từng loại vật liệu xây dựng cụ thể trước khi thi công, vì mỗi lò gạch có thể cho ra thông số hơi khác nhau. Với công trình cần thêm giải pháp an ninh cho tường ngoài, có thể tham khảo thêm anlinhco.vn để đối chiếu tiêu chuẩn vật liệu và thi công đang phổ biến trên thị trường hiện nay.

Câu hỏi thường gặp

Xây nhà cấp 4 có bắt buộc dùng gạch đặc cho toàn bộ tường không?

Không bắt buộc toàn bộ. Chỉ cần dùng gạch đặc cho phần tường chịu lực chính như tường bao, móng, còn tường ngăn phòng bên trong vẫn có thể dùng gạch ống để tiết kiệm chi phí và giảm tải trọng.

Gạch ống có chống thấm tốt bằng gạch đặc không?

Không bằng. Gạch ống có nhiều lỗ rỗng nên khả năng chống thấm kém hơn gạch đặc, vì vậy thường không dùng làm tường ngoài trực tiếp chịu mưa nắng nếu không có lớp chống thấm, tô trát kỹ đi kèm.

Làm sao kiểm tra nhanh gạch nung có đạt chuẩn khi mua số lượng lớn?

Lấy ngẫu nhiên vài viên từ các vị trí khác nhau trong lô hàng, gõ nghe tiếng thanh, xem màu sắc đồng đều và kiểm tra độ cong vênh trên mặt phẳng. Nếu phát hiện lô hàng không đồng đều, nên yêu cầu đổi hoặc kiểm tra kỹ hơn trước khi nhận toàn bộ.

Nên tham khảo thêm nguồn nào để so sánh giá và chất lượng vật liệu xây dựng trước khi mua?

Nên hỏi giá từ vài nơi cung cấp khác nhau trong khu vực, đồng thời tham khảo thêm kinh nghiệm từ người đã xây nhà trước đó. Đừng chỉ dựa vào một nguồn báo giá duy nhất, vì chênh lệch giá và chất lượng giữa các đơn vị cung cấp đôi khi khá lớn.