Mái Tôn Bị Dột Phải Làm Sao? Tìm Nguyên Nhân Và Xử Lý Đúng

Mái tôn bị dột phải làm sao là câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất mỗi khi mùa mưa về. Trời đang mưa mà trần nhà bắt đầu rỉ nước thì ai cũng lo, và thường lại muốn sửa ngay lập tức. Nhưng theo kinh nghiệm của bên tôi, việc cần làm đầu tiên không phải là leo lên mái. Hãy kiểm soát chỗ nước rỉ xuống trước đã.

Mái tôn dột khi trời mưa: xử lý ngay thế nào?

Khi nước đang rỉ, bạn đặt thau, xô hoặc kê vài chiếc khăn cũ ngay dưới điểm nước rơi. Làm vậy để sàn không ướt và đồ đạc không bị hư hỏng. Chưa cần sửa cho đẹp lúc này.

Sau khi tình hình đã ổn, bạn hãy bình tĩnh tìm nguyên nhân. Ghi lại vị trí rỉ nước, hướng gió hôm đó và cường độ mưa. Những thông tin nhỏ này sẽ giúp thợ chẩn đoán nhanh hơn rất nhiều.

Đừng leo lên mái khi trời mưa hoặc khi tôn còn ướt. Bề mặt tôn trơn, đứng không vững là dễ trượt ngã. Một cú ngã đau hơn nhiều so với vài giọt nước rỉ. Bạn hãy chờ trời tạnh, mái khô ráo hẳn rồi mới lên kiểm tra. Nếu mái cao, nên nhờ thợ.

Nếu có điều kiện, hãy chuẩn bị sẵn vài vật tư cơ bản trong nhà: băng keo butyl, keo silicone ngoài trời và một tấm tôn dự phòng cùng loại. Đủ để vá tạm khi sự cố xảy ra bất ngờ. Nhà nào có sẵn vật tư thường xử lý nhanh hơn, vì không phải chạy đi mua giữa lúc mưa to.

Vì sao mái tôn nhà phố hay bị dột?

Mái tôn hiếm khi dột đột ngột. Phần lớn là lỗi nhỏ tích tụ qua nhiều năm, đến một trận mưa lớn mới lộ ra. Hiểu nguyên nhân giúp bạn biết nên kiểm tra chỗ nào trước. Trong các công trình nhà phố mà đội ngũ từng khảo sát, lỗi ốc vít và long đen chiếm tỷ lệ không nhỏ.

Ốc vít và long đen cao su là bộ phận yếu nhất. Long đen làm từ cao su nên dần lão hóa, nứt và co lại theo nắng mưa. Khi đó ốc bị hở, nước theo khe chui vào trong. Đây là lỗi phổ biến nhất ở nhà phố đã dùng năm sáu năm trở lên.

Tôn cũng có thể gỉ sét hoặc thủng cục bộ, đặc biệt ở những chỗ nước đọng lâu. Phèn hay hóa chất từ vật liệu khác rơi lên mái làm tôn ăn mòn nhanh hơn bình thường. Nhiều chủ nhà không để ý cho tới khi thấy một lỗ thủng nhỏ.

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Mối nối các tấm tôn chồng mí không đủ rộng, hoặc bị xô lệch sau bão.
• Máng xối tắc lá và rác, nước tràn ngược vào mép tôn rồi thấm vào trong.
• Ốc vít và long đen lão hóa, nứt, lỏng dần theo thời gian.
• Tôn bị gỉ sét hoặc thủng cục bộ do nước đọng và phèn.

Cách tìm đúng vị trí đang dột

Tìm đúng chỗ dột là bước quan trọng nhất. Sửa sai chỗ thì tốn tiền mà nước vẫn chảy. Thường bắt đầu từ bên trong nhà: nhìn xem vết ướt nằm ở đâu trên trần và tường. Vệt nước thường loang theo hướng nước di chuyển, nên từ đó có thể đoán được nước đã vào từ phía nào.

Để kiểm tra chính xác hơn, bạn nên lên mái vào ban ngày khi trời nắng. Đứng dưới gầm mái nhìn lên, nếu thấy chỗ nào có ánh sáng lọt qua, đó chính là lỗ hở. Cách này đơn giản nhưng nhiều người bỏ qua, vì nghĩ phải đợi mưa mới tìm được chỗ dột.

Sau một cơn mưa, bạn quan sát lại bề mặt tôn. Vết ố vàng, chỗ đọng nước lâu không khô hay vết gỉ li ti đều là dấu hiệu rõ ràng. Chúng tôi thường đánh dấu những chỗ này bằng phấn để dễ nhận ra khi làm việc tiếp.

Muốn chắc chắn hơn, bạn có thể nhờ một người tưới nước thử từ dưới lên, trong khi người khác đứng trong nhà quan sát. Nước chảy vào đâu thì chỗ đó là nguyên nhân cần xử lý.

Vật liệu vá tạm và cách làm an toàn

Vá tạm chỉ là để cầm cự, không phải giải pháp lâu dài. Miếng vá thường giữ được vài tháng, đủ để bạn có thời gian lên kế hoạch sửa triệt để. Đừng kỳ vọng nó dùng được cả năm.

Băng keo butyl dán lên vết nứt nhỏ là lựa chọn dễ làm nhất. Bề mặt phải lau sạch bụi và khô ráo trước khi dán, nếu không băng sẽ bong sau vài ngày. Keo silicone trung tính hoặc keo PU ngoài trời dùng để bịt các ốc vít bị hở.

Với lỗ thủng cỡ nhỏ, bạn có thể cắt một miếng tôn chắp rồi bắt bằng vít inox, kèm lớp keo bên dưới. Nên dùng vít inox dù giá cao hơn, vì vít sắt thường rỉ rất nhanh và tạo thêm lỗ mới quanh chỗ vá.

Về an toàn, nếu mái dốc và cao, đừng đi lại nhiều trên tôn vì dễ đạp gãy. Hãy đi sát xà gồ, nơi có độ cứng chịu lực, thay vì đi giữa các tấm tôn.

Sửa triệt để theo từng trường hợp

Khi đã xác định được nguyên nhân, việc sửa cần đi đúng từng lỗi, không nên làm chung một kiểu cho mọi chỗ. Dưới đây là những trường hợp thường gặp nhất.

Dột tại ốc vít thì cách nhẹ nhàng nhất là thay ốc và long đen cao su mới, siết vừa lực. Siết quá chặt sẽ làm long đen bị ép biến dạng, còn siết lỏng thì nước lại chui vào. Lực vừa đủ là khi vít ôm sát tôn và long đen vẫn hơi phồng ra một chút.

Dột tại mối nối phức tạp hơn. Phải tháo các tấm tôn xung quanh, chồng mí đủ rộng rồi bắt lại đúng vị trí. Nếu mí quá mỏng, nước sẽ luồn qua dù ốc chắc đến đâu. Đây là lý do nên gọi thợ có kinh nghiệm cho việc này, vì chỉ cần lệch một chút là phải làm lại nhiều lần.

Với vết gỉ lớn, cần cắt bỏ phần gỉ đến khi gặp kim loại còn tốt, rồi hàn hoặc chắp một tấm tôn mới cùng loại. Dùng tôn khác độ dày sẽ tạo chỗ chênh lệch, nước dễ đọng lại ở đó. Sau khi sửa xong, nên sơn chống gỉ và kiểm tra lại toàn bộ mối nối.

Chi phí sửa mái tôn tham khảo

Giá dưới đây chỉ mang tính tham khảo, tùy khu vực, diện tích và đơn vị thi công. Bạn nên xem đây như khung để hình dung, không phải báo giá chính thức.

Vá tạm bằng keo và băng butyl rẻ nhất, khoảng 100.000 đến 300.000 đồng, nhưng chỉ dùng được vài tháng. Thay ốc vít và long đen cho cả mái dao động từ 300.000 đến 800.000 đồng, xử lý được nhiều lỗi do lão hóa. Nếu chỉ hư vài tấm, chi phí thay theo m² kèm nhân công khoảng 150.000 đến 350.000 đồng mỗi m². Thay mới toàn bộ mái tôn nhà phố thì từ vài triệu đến hơn chục triệu, tùy diện tích và loại tôn.

Vá tạm rẻ nhưng không bền. Thay tôn đắt hơn, song nếu mái đã xuống cấp thì sớm muộn cũng phải thay. Nếu cộng tổng chi phí vá nhiều lần trong vài năm, đôi khi thay luôn lại tiết kiệm hơn.

Khi nào nên thay mái tôn mới toàn bộ?

Thay toàn bộ không phải lúc nào cũng cần thiết. Tuy vậy, có những dấu hiệu cho thấy vá thêm không còn hiệu quả.

Tôn gỉ sét trên diện rộng với nhiều chỗ thủng là dấu hiệu rõ nhất. Lúc này vá từng chỗ giống như vá quần áo rách: cái này xong thì cái khác lại hư. Tôn đã dùng trên mười năm, bắt đầu giòn và nứt khi đi lại cũng nên được xem xét thay.

Nếu đã vá nhiều lần mà vẫn dột ở những vị trí khác nhau, mái đã xuống cấp chung. Mái cong vênh, xô lệch hay xà gồ yếu sau bão cũng cần thay để bảo đảm an toàn lâu dài.

Khi thay, nên chọn tôn lạnh màu chất lượng để chống nóng và chống gỉ tốt hơn. Ví dụ, tôn lạnh màu Hoa Sen dày 0,35 mm là lựa chọn nhiều nhà phố hay dùng, vì độ dày vừa đủ mà giá vẫn hợp lý.

Khi nào nên gọi thợ sửa nhà?

Lỗi nhỏ, vị trí dễ tiếp cận và an toàn thì bạn hoàn toàn có thể tự vá. Chỉ cần đúng vật tư và làm cẩn thận. Nhiều nhà tự xử lý ốc vít hay bịt keo khá ổn.

Tuy nhiên, nên gọi thợ khi mái cao, độ dốc lớn, hoặc khi chưa xác định được nguyên nhân. Đi lại trên mái cao là rủi ro lớn, và tìm sai chỗ thì tốn công vô ích. Thợ có kinh nghiệm thường chẩn đoán nhanh hơn.

Bạn có thể tham khảo dịch vụ sửa chữa nhà để được kiểm tra và báo giá trước khi thi công. Nên hỏi rõ phạm vi công việc và vật tư sử dụng để tránh phát sinh về sau.

Cách phòng để mái tôn không dột trở lại

Phòng dột tốn ít công hơn nhiều so với sửa chữa. Phần lớn lỗi có thể hạn chế nếu bảo dưỡng đều đặn. Chúng tôi thường khuyên khách hàng làm theo một lịch đơn giản.

Việc đáng làm nhất là vệ sinh máng xối và mặt tôn mỗi ba đến sáu tháng. Lá và rác tích lại sẽ giữ nước, khiến tôn đọng nước lâu hơn và đẩy nhanh quá trình gỉ sét. Quét sạch và xả nước là đã đỡ đi nhiều.

Ốc vít và long đen nên kiểm tra mỗi một đến hai năm, thay luôn long đen khi thấy nứt. Đây là chi phí nhỏ nhưng có thể ngăn được nhiều lần dột. Vết xước trên lớp sơn tôn cũng nên sơn chống gỉ ngay, đừng để lâu.

Sau mỗi mùa bão, bạn nên kiểm tra mối nối và xà gồ. Bão thường làm tôn xô lệch một cách âm thầm, và nếu không phát hiện sớm thì lần mưa tới sẽ dột đúng chỗ đó.

Câu hỏi thường gặp

Mái tôn bị dột có tự sửa được không?

Được, nếu lỗi nhỏ và vị trí dễ tiếp cận. Thay ốc vít, trám keo hay vá một lỗ nhỏ là việc bạn có thể làm. Với mái cao hoặc khi chưa rõ nguyên nhân thì nên gọi thợ.

Vá tạm mái tôn dùng được bao lâu?

Thường chỉ khoảng vài tháng, tùy chất lượng keo và băng dán. Đây là giải pháp cầm cự, bạn nên lên kế hoạch sửa triệt để sớm.

Tôn bị dột nên thay toàn bộ hay chỉ thay vài tấm?

Nếu hư cục bộ thì thay vài tấm là hợp lý. Nhưng nếu gỉ lan rộng, vá nhiều lần vẫn dột thì thay toàn bộ sẽ tiết kiệm hơn về lâu dài.

Chi phí sửa mái tôn nhà phố khoảng bao nhiêu?

Vá tạm chỉ vài trăm nghìn đồng. Thay ốc vít cho cả mái khoảng vài trăm nghìn đến gần một triệu. Thay mới toàn bộ từ vài triệu đến hơn chục triệu, tùy diện tích và loại tôn.

Sơn chống gỉ mái tôn có làm hết dột không?

Sơn chống gỉ giúp ngăn tôn ăn mòn và kéo dài tuổi thọ, nhưng không tự làm hết dột. Nếu nguyên nhân là ốc vít lỏng hoặc mối nối hở thì phải xử lý đúng chỗ đó trước. Sơn chỉ là bước bảo vệ thêm sau khi sửa xong.

Tham khảo thêm: Tường nhà bị thấm nước mưa phải làm sao? Chẩn đoán và xử lý đúng từng mức độ và Chống thấm nhà vệ sinh loại nào phù hợp hơn? để hiểu thêm về các lỗi thấm dột liên quan.