Cách Chọn Găng Tay Bảo Hộ Lao Động Phù Hợp Từng Việc

Nhiều thợ mới vào nghề nghĩ găng tay nào cũng na ná nhau, miễn đeo vào là yên tâm. Nhưng tụi tôi đã chứng kiến không ít tình huống khiến người ta phải hối tiếc. Có một anh thợ đeo đôi găng vải mỏng để cắt thép hộp. Chỉ vài phút sau, lưỡi cắt trượt và rách cả lòng bàn tay. Đôi găng ấy gần như không che chắn được gì, mà còn làm anh cầm dụng cụ lóng ngóng, chậm cả buổi làm việc.

Nói cho dễ hiểu, cách chọn găng tay bảo hộ lao động phù hợp là bám theo mối nguy của từng công việc. Giá cả hay màu sắc không nên là tiêu chí chính. Khi khách hàng đứng trước quầy, bên tôi thường hỏi làm việc gì trước, rồi mới gợi ý loại găng. Cách làm này nghe đơn giản, nhưng nó tránh được khá nhiều sai lầm đáng tiếc.

Vì sao chọn sai găng lại nguy hiểm hơn bạn nghĩ?

Mỗi loại găng bảo hộ được thiết kế để chống một kiểu tác hại riêng. Găng chống cắt thường không chịu được hóa chất tiếp xúc lâu dài. Găng chống hóa chất lại yếu trước nhiệt độ cao. Khi dùng nhầm, người đeo tưởng mình đang được bảo vệ, nhưng bàn tay vẫn đang chịu tổn thương từng chút một, và phải đến lúc đau rát mới nhận ra.

Kích cỡ cũng quan trọng không kém. Găng quá rộng dễ tuột khi cầm dụng cụ. Găng quá chật thì mỏi tay và dễ bung đường may. Một thao tác vụng về có thể kéo theo tai nạn. Vì vậy, đừng xem găng là phụ kiện mua cho có. Nó là một phần của bộ dụng cụ làm việc, quan trọng ngang với cây búa hay chiếc máy khoan. Khi đã coi trọng như vậy, anh chị sẽ dành thời gian chọn kỹ hơn.

Bước 1: Xác định mối nguy chính của công việc

Trước khi ra cửa hàng, anh chị nên ngồi liệt kê những việc sẽ làm trong tuần. Cắt sắt, khoan bê tông, trộn vữa, pha sơn, hàn, mỗi việc mang một loại rủi ro riêng. Cắt là chuyện lưỡi sắc. Hóa chất là chuyện thấm qua và ăn mòn da. Nhiệt là chuyện cháy hoặc chảy nhựa vào tay. Va đập lại là chuyện dập ngón tay.

Với mỗi việc, ghi ra một hoặc hai mối nguy chính. Bước này chỉ tốn vài phút, nhưng giúp tránh cảnh mua đi mua lại vì chọn sai. Có một anh thợ từng mua tới ba đôi trong một tháng, bởi mỗi đôi chỉ hợp một việc, và anh không biết điều đó trước khi mua.

Bước 2: Chọn găng chống cắt theo độ sắc của vật liệu

Găng chống cắt thường làm từ sợi HPPE hoặc sợi thép phủ. Có loại được may kiểu ba ngón để cầm nắm khéo hơn, phù hợp khi cắt tôn, lưới thép hay kính. Trên nhãn, anh chị sẽ thấy chỉ số cấp chống cắt từ A đến F theo tiêu chuẩn EN 388. Có thể hiểu đơn giản: chữ càng về cuối bảng thì khả năng chịu cắt càng cao.

Cần biết thêm một điều. Găng chống cắt cấp cao thường cứng hơn và kém linh hoạt, nên anh chị phải đánh đổi một chút cảm giác khi cầm nắm để lấy độ an toàn. Nếu chỉ cắt vài tấm tôn mỏng mỗi ngày, không cần chọn loại cao nhất. Một đôi cấp vừa phải, đeo thoải mái, thường bền hơn vì người dùng sẵn sàng đeo nó suốt ca.

Bước 3: Chọn găng chống hóa chất khi pha trộn và vệ sinh

Khi làm việc với sơn, dung môi, axit loãng hay chất tẩy rửa, găng cao su nitrile hoặc PVC là lựa chọn hợp lý. Găng vải hay găng latex mỏng thì không nên dùng, vì chất lỏng thấm qua rất nhanh và găng cũng dễ rách.

• Đọc bảng khả năng kháng hóa chất in trên bao bì trước khi mua.
• Mỗi loại chỉ kháng được một nhóm hóa chất nhất định.
• Đổi sang loại sơn gốc dung môi mạnh hơn thì phải kiểm tra lại bảng này.

Đối chiếu đúng loại đang dùng là việc không được bỏ qua. Dựa vào thói quen cũ rất dễ dẫn tới việc đeo một đôi găng không đủ khả năng bảo vệ mà vẫn tưởng là an toàn.

Bước 4: Chọn găng chống nhiệt cho hàn và khu vực nóng

Hàn, mài hay làm việc gần bê tông mới đổ đòi hỏi găng da hoặc vải chịu nhiệt. Nhiệt độ chịu được thường được ghi rõ trên nhãn. Nên chọn mức cao hơn nhiệt thực tế một chút để có dư địa an toàn.

Đừng dùng găng nhựa tổng hợp gần lửa. Khi nóng, nhựa có thể chảy và dính vào da. Đây là kiểu chấn thương mà thợ hàn gặp khá thường xuyên, và hậu quả thường kéo dài hơn người ta tưởng.

Bước 5: Chọn đúng kích cỡ và độ khéo tay

Trước khi quyết định, hãy đeo thử và cầm một vật nhỏ, rồi xoay cổ tay vài vòng. Nếu thấy ngón tay bị gò hoặc phần đầu ngón thừa quá nhiều, nên đổi cỡ khác. Với người làm cả ngày, ưu tiên đôi nhẹ và thoáng để đỡ mỏi, dù giá có nhỉnh hơn một chút. Đây là khoản đầu tư đáng giá vì năng suất của cả ngày phụ thuộc nhiều vào cảm giác tay.

Sai lầm thường gặp khi mua găng bảo hộ

Sai lầm đầu tiên là mua theo giá rẻ nhất mà không hỏi người dùng làm việc gì. Thứ hai là dùng một đôi cho mọi việc, từ cắt sắt đến pha sơn. Thứ ba là cố đeo tiếp khi găng đã mòn đầu ngón hoặc dính hóa chất. Cuối cùng là bỏ qua chỉ số cấp chống cắt và ký hiệu chứng nhận, chỉ vì đôi găng trông có vẻ chắc tay.

Nên chuẩn bị bao nhiêu đôi và mua theo bộ thế nào?

Với công trình nhỏ, anh chị nên có ít nhất hai loại: một đôi chống cắt và một đôi chống hóa chất. Nếu điều kiện cho phép, mua thêm một đôi dự phòng để thay ngay khi đôi đang dùng hỏng giữa ca. Lập danh sách bảo hộ từ đầu sẽ tránh cảnh đang làm dở mà thiếu đồ. Khi cần đồ bảo hộ đi kèm, anh chị có thể tham khảo Dụng cụ, máy xây dựng và bảo hộ lao động để chuẩn bị đầy đủ trước khi vào việc.

Khi mua vật tư xây nhà, nhiều người quên bảo hộ vì tập trung vào xi măng và gạch. Đây là điểm cần nhắc lại: đồ bảo hộ cũng là một hạng mục phải lên danh sách ngay từ đầu, giống như vật liệu chính.

Câu hỏi thường gặp

Găng chống cắt có chống đâm xuyên không?

Không hoàn toàn. Găng chống cắt chịu được vết cứa, nhưng nếu mũi nhọn đâm mạnh thì vẫn có thể xuyên qua. Muốn chống đâm xuyên, anh chị cần loại có chỉ số riêng về khả năng chống thủng.

Dùng găng nitrile có an toàn khi hàn không?

Không nên. Nitrile chịu hóa chất khá tốt nhưng không chịu được nhiệt của mối hàn. Khi hàn, hãy dùng găng da hoặc vải chịu nhiệt.

Găng bảo hộ bao lâu thì nên thay?

Thay khi có vết rách, mòn đầu ngón, dính hóa chất hoặc bị cứng lại. Không có con số ngày cố định cho mọi trường hợp. Bên tôi thật lòng không khuyến khích đeo đôi găng đã hỏng chỉ vì còn tiếc tiền.

Thợ sửa nhà nên mua loại găng nào đầu tiên?

Nên bắt đầu với một đôi chống cắt ba ngón và một đôi nitrile. Hai loại này đáp ứng phần lớn công việc sửa nhà hằng ngày. Sau đó mới bổ sung thêm theo nhu cầu cụ thể của từng việc.