Chăm sóc cây xanh văn phòng đúng cách cho người bận rộn
Trần Bích Ngọc ·

Tôi làm nghề tư vấn cây và trang trí 6 năm nay. Tuần nào cũng nghe khách than thở. Mua cây đặt bàn về vài tháng là chết. Nào là úng nước rụng lá. Nào là khô héo vì máy lạnh. Chăm sóc cây xanh văn phòng thực ra không khó. Anh chị chỉ cần chú ý ánh sáng. Nhớ tưới đúng liều lượng nước. Tuyệt đối tránh hướng gió điều hòa trực tiếp. Bài này tôi ghi chi tiết lịch tưới. Từ cây kim tiền, lưỡi hổ, lan chi đến sen đá. Tôi còn liệt kê 8 lỗi phổ biến anh chị hay mắc. Cứ làm đúng thì cây luôn sống khỏe. Lá xanh tốt quanh năm.
Cách chăm sóc cây xanh văn phòng cơ bản cho dân công sở
Văn phòng là môi trường khá khắc nghiệt với cây. Máy lạnh chạy cả ngày làm không khí khô. Ánh sáng chủ yếu là đèn huỳnh quang. Cây thiếu sáng mặt trời rất dễ yếu. Để cây sống bền, anh chị cần hiểu đặc tính của nó.

Một nghiên cứu nổi tiếng là NASA Clean Air Study đã chỉ ra. Nhiều loại cây trồng trong nhà có khả năng lọc không khí. Chúng hấp thụ độc tố từ thảm, mực in. Nhờ vậy không gian làm việc trong lành hơn. Nhưng muốn cây làm được việc này, nó phải khỏe.
Nguyên tắc đầu tiên là độ ẩm. Anh chị đừng bao giờ tưới mỗi ngày. Đa số cây chết vì dư nước chứ hiếm khi chết khát. Nước đọng dưới đáy chậu làm thối rễ. Rễ thối thì lá vàng rồi rụng dần. Tôi đi coi văn phòng 30 người máy lạnh 24/7. Thấy chậu nào không có lỗ thoát là y như rằng cây ngắc ngoải.
Nguyên tắc hai là ánh sáng. Cây cần quang hợp để sống. Nếu để ở góc phòng tối, cây sẽ từ từ rụng lá. Nên ưu tiên gần cửa sổ kính. Hoặc để dưới ánh đèn sáng rõ. Nếu chỗ ngồi tối quá, cuối tuần anh chị mang chậu ra hành lang. Chỗ nào có nắng nhẹ để cây hồi sức.
Nguyên tắc ba là phân bón. Đất trong chậu rất ít dinh dưỡng. Tầm 2 tháng là cây ăn hết chất. Anh chị cần bổ sung phân để cây ra lá mới. Không bón phân thì cây cứ còi cọc mãi.
Ai mới chơi thường bối rối không biết chọn loại nào. Anh chị có thể xem thêm bài chọn cây xanh hợp phong thủy bên tôi. Chọn đúng cây hợp mệnh lại dễ chăm thì càng tuyệt. Khi cần tham khảo giá, anh chị cứ ghé mục cây xanh trang trí. Bên tôi cập nhật mẫu mới liên tục.
Lịch tưới nước chuẩn cho 12 loại cây phổ biến
Mỗi loại cây có nhu cầu nước khác nhau. Tưới sai lịch là nguyên nhân số một làm chết cây. Tụi tôi tổng hợp bảng chăm 12 loại cây văn phòng hay gặp. Anh chị lưu lại để dùng dần nhé.

| Tên cây | Lịch tưới nước | Ánh sáng cần thiết |
|---|---|---|
| Kim tiền | 7–10 ngày/lần | Trung bình |
| Lưỡi hổ | 2 tuần/lần | Yếu đến trung bình |
| Lan chi | 3–4 ngày/lần | Trung bình |
| Sen đá | 10 ngày/lần | Sáng nhiều |
| Bàng Singapore | 3–4 ngày/lần | Sáng nhiều |
| Đế vương đỏ | 3–4 ngày/lần | Trung bình |
| Trầu bà | 3–4 ngày/lần | Yếu đến trung bình |
| Kim ngân | 7–10 ngày/lần | Trung bình |
| Phú quý | 4–5 ngày/lần | Trung bình |
| Phát tài | 7 ngày/lần | Trung bình |
| Cau Hawai | 3 ngày/lần | Sáng vừa |
| Bạch mã hoàng tử | 4–5 ngày/lần | Yếu đến trung bình |
Cây Kim Tiền
Giới văn phòng rất thích Cây tiểu cảnh kim tiền. Tên khoa học của nó là Zamioculcas (Wikipedia). Loài này tích nước ở củ và thân. Nên nó chịu hạn rất giỏi. Nếu thấy lá rủ và teo tóp tức là nó đang khát. Anh chị tưới đẫm một lần rồi ngưng. Chờ đất thật khô mới tưới tiếp. Chậu trồng kim tiền phải có lỗ thoát nước lớn. Nếu lót thêm sỏi dưới đáy chậu thì càng an toàn.
Cây Lưỡi Hổ
Lưỡi hổ là nhà vô địch sống dai. Anh chị đi làm xa nửa tháng không tưới nó vẫn sống. Loại Cây lưỡi hổ hoàng kim cực kỳ dễ tính. Khoảng 2 tuần anh chị mới cần tưới một lần. Lá cây cứng cáp. Nó vươn thẳng lên nhìn rất mạnh mẽ. Phù hợp đặt trên bàn làm việc.
Cây Lan Chi
Lan chi lá mềm, mỏng nên ưa nước hơn. Cứ 3 đến 4 ngày anh chị tưới một lần. Cây này lọc không khí cực kỳ ổn. Khi đất hơi khô mặt là tưới được. Nó hay bị cháy chóp lá nếu thiếu ẩm. Máy lạnh phả trực tiếp làm nó mau khô.
Cây Sen Đá
Nhiều người nghĩ sen đá dễ trồng. Thực ra nó rất khó ở môi trường kín. Nó cần nhiều ánh sáng mặt trời. Lại không chịu được đất ẩm lâu. Khoảng 10 ngày tưới một lần. Chỉ tưới ở gốc. Nước đọng trên lá là thối liền. Chậu sen đá bắt buộc phải có lỗ thoát.
Cây Bàng Singapore
Bàng Singapore lá to, đẹp. Nó chuộng ánh sáng nhiều. Nên đặt gần cửa kính. Lịch tưới khoảng 3 đến 4 ngày một lần. Lá to nên hay bám bụi. Tuần nào anh chị cũng nên lấy khăn ẩm lau lá. Vậy cây mới quang hợp được.
Cây Đế Vương Đỏ
Cây này màu đỏ tía rất sang. Tốc độ sinh trưởng nhanh. Nó thích hợp ở nhiệt độ 20 đến 28 độ. Tầm 3 đến 4 ngày tưới một lần. Đất cần tơi xốp, không ngập úng. Nếu để thiếu sáng, màu đỏ của lá sẽ nhạt dần.
Cây Trầu Bà
Trầu bà cực kỳ dễ sống. Có thể trồng đất hoặc trồng thủy sinh. Trồng đất thì 3 đến 4 ngày tưới. Trồng nước thì tuần châm thêm nước một lần. Trầu bà rũ xuống cạnh tủ tài liệu nhìn rất mềm mại. Tránh để ngay miệng gió máy lạnh.
Cây Kim Ngân
Kim ngân gốc to, trữ nhiều nước. Nó không thích ẩm ướt liên tục. Tầm 7 đến 10 ngày tưới một lần là đủ. Cây ưa ánh sáng nhẹ. Nếu thiếu sáng lá sẽ vàng và rụng. Thỉnh thoảng anh chị nên xoay chậu để cây mọc đều.
Cây Phú Quý
Phú quý viền đỏ nổi bật. Nhu cầu nước ở mức trung bình khá. Khoảng 4 đến 5 ngày tưới một lần. Nó giúp không gian bàn làm việc sinh động hơn. Chú ý đừng bón phân trực tiếp lên gốc. Pha loãng phân với nước rồi tưới quanh thành chậu.
Cây Phát Tài
Phát tài (thiết mộc lan) rất thịnh hành. Cây cắt khúc cắm xuống đất là sống khỏe. Nó cần độ ẩm vừa phải. Tuần tưới một lần là đẹp. Khả năng lọc không khí của nó rất mạnh. Đem lại cảm giác sảng khoái cho người ngồi gần.
Cây Cau Hawai
Cau Hawai dáng cao, lá xòe kim. Nó chịu bóng râm tầm 50%. Đất trồng cần tơi xốp. Nên tưới 3 ngày một lần. Nếu văn phòng quá khô, anh chị nên xịt phun sương lên lá. Cây sẽ tươi tắn và ít rụng lá hơn.
Cây Bạch Mã Hoàng Tử
Loại này hợp với bóng râm. Để chỗ ít sáng vẫn sống ổn. Tầm 4 đến 5 ngày tưới một lần. Nếu cây vàng lá hàng loạt, có thể do dư nước hoặc quá thiếu sáng. Chăm bạch mã rất nhàn, không cần cắt tỉa nhiều.
Ánh sáng và máy lạnh ảnh hưởng đến cây ra sao?
Máy lạnh là kẻ thù giấu mặt của cây. Gió điều hòa thổi liên tục làm bốc hơi nước rất nhanh. Lá cây bị khô mép, quăn lại. Anh chị nhớ dời chậu khỏi hướng gió thổi trực tiếp. Hơi lạnh 24/7 cũng làm cây ngưng sinh trưởng.

Về ánh sáng, cây văn phòng chủ yếu là loại ưa bóng râm. Nhưng bóng râm không có nghĩa là tối đen. Nó vẫn cần ánh sáng khuếch tán. Đèn huỳnh quang có thể thay thế một phần ánh nắng. Nhưng hiệu quả không cao bằng nắng thật. Cuối tuần công ty tắt đèn, kéo rèm. Cây sẽ bị nhốt trong bóng tối trọn 2 ngày.
Tụi tôi khuyên khách thi thoảng mang cây ra cửa sổ. Chỉ phơi nắng sáng sớm trước 9 giờ. Đừng phơi nắng trưa gay gắt, lá cháy hết. Đảo vị trí cây mỗi tháng cũng là cách hay. Cây nào yếu thì đưa ra sáng. Cây nào khỏe thì mang vào tối thay ca.
Thỉnh thoảng nhiều anh chị hỏi mua chậu mới ở đâu. Hiện tại, tụi tôi đang nâng cấp một website bán hàng online. Anh chị có thể lên đó chọn cây rất tiện. Xem hình thật, chốt giá rồi bên tôi giao tận văn phòng. Không cần đi lại mua sắm mất công.
Bón phân và thay chậu định kỳ
Đất trong chậu nhỏ xíu, dinh dưỡng có hạn. Cỡ 2 tháng là cây ăn sạch chất. Muốn cây mầm mập mạp thì phải bón phân. Tiện là dùng phân bón lá hoặc phân tan chậm. Rải vài hạt phân tan chậm quanh thành chậu. Mỗi lần tưới nước phân sẽ tan ra từ từ.
Đừng dùng phân bón cho nông nghiệp bón luôn cho cây để bàn. Nồng độ quá cao sẽ làm xót rễ, chết cây ngay. Pha loãng NPK tưới là an toàn. Tuyệt đối không bón phân khi cây đang yếu hoặc vừa bị úng nước.
Đến khi rễ mọc chòi ra khỏi lỗ thoát nước. Đó là lúc cần thay chậu mới. Thường là từ 1 năm rưỡi đến 2 năm. Chậu mới nên to hơn chậu cũ chừng 3 đến 5 phân. Bỏ bớt đất cũ, thêm đất mới tơi xốp. Sang chậu xong thì tưới đẫm một lần rồi để chỗ mát.
8 lỗi thường gặp khiến cây chết
Trong 6 năm tư vấn, tôi thấy khách làm cây chết quanh đi quẩn lại chỉ 8 lỗi này. Anh chị rà lại xem mình vướng lỗi nào không nhé.

Thứ nhất, tưới quá nhiều nước. Thấy lá hơi rủ là tưới. Ngày nào cũng tưới. Đất nhão nhoét, rễ thối đen. Nhớ nguyên tắc: thà khô một chút còn hơn úng nước.
Thứ hai, đặt sát máy lạnh. Hơi lạnh phả thẳng vào làm mất nước cục bộ. Cây không chết ngay nhưng sẽ còi cọc, vàng mép lá dần.
Thứ ba, chậu không lỗ thoát nước. Đây là thảm họa. Nước thừa không có chỗ chảy đi. Nó đọng lại dưới đáy, rễ bị ngâm trương lên rồi thối.
Thứ tư, thiếu sáng kéo dài. Góc tường tối mù mù thì chả cây nào trụ nổi. Lá mọc ra sẽ nhỏ dần, khoảng cách các lá thưa thớt.
Thứ năm, không bao giờ lau lá. Lớp bụi dày cộm làm bít lỗ khí khổng. Cây không thở được, không quang hợp được.
Thứ sáu, bón phân sai cách. Mới mua cây về đã nhét cả nắm phân. Hoặc hòa phân quá đặc. Rễ bị cháy sém không hút được nước nữa.
Thứ bảy, quên thay chậu. Cây lớn mà chậu bé, rễ cuộn tròn đặc nghẹt bên trong. Đất không còn chỗ để giữ nước.
Thứ tám, đổ bã trà, cà phê vào gốc. Nghĩ là tốt nhưng bã trà lâu ngày lên men, sinh nấm mốc. Nấm ăn lan vào rễ làm cây đổ bệnh.
Dịch vụ chăm sóc định kỳ
Nhiều công ty bận rộn, không có nhân sự chuyên lo việc này. Cây mua về đẹp được vài tuần rồi bỏ xó. Cuối cùng nhìn văn phòng rất nhếch nhác. Lúc đó, cách nhẹ nhàng là thuê ngoài.
Dịch vụ chăm sóc định kỳ sẽ làm mọi việc. Nhân viên qua tận nơi tưới nước đúng chuẩn. Họ lau từng cái lá, nhặt lá úa, bón phân đúng liều. Cây nào bệnh họ mang về dưỡng, đổi cây khỏe tới thay. Việc chăm sóc cây xanh văn phòng trở nên chuyên nghiệp hơn.
Chi phí dịch vụ tính ra rẻ hơn tiền mua cây mới liên tục. Tụi tôi khảo sát kỹ số lượng, loại cây rồi báo giá. Đảm bảo cây trong công ty luôn ở trạng thái tốt. Anh chị cứ yên tâm làm việc, mảng xanh để tụi tôi lo.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào cần tưới nước cho cây?
Cách dễ kiểm tra là dùng ngón tay ấn vào đất. Sâu chừng 2 đốt ngón tay. Nếu thấy đất dính, mát lạnh là còn ẩm, chưa cần tưới. Nếu đất khô ron, tơi ra thì tiến hành tưới. Đừng canh đúng lịch mù quáng, độ ẩm văn phòng mỗi ngày mỗi khác.
Cây bị vàng lá là bệnh gì?
Vàng lá có nhiều nguyên nhân. Đa số là do dư nước. Kế đến là thiếu ánh sáng. Anh chị xem lại cái chậu xem đất có đang sũng nước không. Nếu có, ngưng tưới ngay, mang ra chỗ thoáng gió cho đất mau khô.
Có nên mang cây ra phơi nắng trưa không?
Tuyệt đối không phơi nắng gắt từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều. Cây văn phòng đang quen trong râm. Đưa ra nắng trưa lá sẽ bị cháy đen, sốc nhiệt. Chỉ nên cho cây tắm nắng sớm trước 9 giờ hoặc nắng xế chiều nhẹ nhàng.






